ญี่ปุ่นมี 'อนุสรณ์สถานเพื่อรำลึกถึงเหยื่อเมาแล้วขับ' และเพิ่มโทษ เพื่อสร้างความตระหนัก

ชาวเมืองฟุกุโอกะอุทิศส่วนกุศลเนื่องในวันครบรอบสิบปี ให้กับสามพี่น้อง ที่เสียชีวิตจากอุบัติเหตุเมาแล้วขับครั้งที่ร้ายแรงที่สุดครั้งหนึ่ง ที่ทำให้มีการแก้กฎหมายเมาแล้วขับให้รุนแรงยิ่งขึ้นในเวลาต่อมา ที่มาภาพ: mainichi.jp


25 ส.ค. 2016 ที่จังหวัดฟุกุโอกะ ผู้คนในเขตฮิงาชิ ได้อุทิศส่วนกุศลเนื่องในวันครบรอบสิบปีให้กับสามพี่น้องที่เสียชีวิตจากอุบัติเหตุเมาแล้วขับ โดยเหตุการณ์นี้เกิดจากรถของเจ้าหน้าที่เทศบาลจังหวัดฟุกุโอกะวัย 22 ปี ที่เมาแล้วขับพุ่งชนเข้าด้านหลังรถยนต์ของครอบครัวที่ขับรถมาด้วยกัน 5 คน เป็นสามีภรรยาและลูก ๆ ทั้ง 3 คน บนสะพานแห่งหนึ่งในจังหวัดฟุกุโอกะ เป็นเหตุให้รถยนต์ของครอบครัวนี้ชนแนวป้องกันที่มีความสูง 1 เมตรพลิกตกลงไปในอ่าว แม้ว่าพ่อแม่คู่นี้ได้ช่วยลูกชายวัย 3 ขวบ และลูกสาววัย 1 ขวบ ได้จากรถที่จมลงไปแล้ว แต่เด็กทั้งสองก็เสียชีวิตในภายหลัง ขณะที่ลูกชายวัย 4 ขวบ จมน้ำเสียชีวิตเพราะติดอยู่ในรถยนต์ เหตุการณ์นี้เกิดเมื่อวันที่ 25 ส.ค. 2006 และเด็กที่เสียชีวิตมีอายุ 4, 3 และ 1 ปี ตามลำดับ [1]

กรณีนี้ได้ทำให้เกิดการถกเถียงสาธารณะ (public debate) ที่ถูกกระตุ้นโดยสื่อมวลชน [2] ไม่ถึงหนึ่งเดือนหลังเหตุการณ์เศร้าสลด รัฐบาลญี่ปุ่นเริ่มวางแผนโดยในที่ประชุมซึ่งประกอบด้วยข้าราชการระดับสูงจากกระทรวงและหน่วยงานต่าง ๆ ได้ตกลงที่จะโปรโมทแคมเปญต่อต้านการเมาแล้วขับทั้งรัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่น โดยมีเป้าหมายที่ธุรกิจขนส่งรวมถึงธุรกิจผู้ให้บริการอาหารและเครื่องดื่มด้วย [3] จากโพลล์ชิ้นหนึ่งเมื่อ 2006 ของทางการญี่ปุ่น พบว่าประชาชน 73% เรียกร้องให้มีการลงโทษที่รุนแรงยิ่งขึ้นสำหรับการเมาแล้วขับ และ 44% เห็นด้วยกับการลงโทษที่คล้ายคลึงกันสำหรับผู้ที่นั่งไปกับยานพาหนะที่ขับขี่โดยผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ [4] [5]

ปรับจนอาน ลงโทษผู้ที่ให้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์แก่คนขับ

เดือน ม.ค.2007 The Japan Times รายงานว่าข้อเสนอของสำนักงานตำรวจแห่งชาติญี่ปุ่นในการเพิ่มบทลงโทษสำหรับการเมาแล้วขับ สะท้อนให้เห็นถึงความต้องการของประชาชนในช่วงนั้น ที่ต้องการให้ลงโทษผู้เมาแล้วขับให้รุนแรงขึ้น ข้อเสนอนี้จะใช้บทลงโทษเดียวกันลงโทษผู้ที่ให้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์แก่ผู้ขับขี่ได้ดื่มด้วย เช่น ผับ/บาร์ ร้านอาหาร แม้ปี 2006 จะมีผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวข้องกับเมาแล้วขับ 611 ราย ลดลงจากปี 2005 ถึง 13.6% แต่ก็ไม่สามารถหยุดความต้องการของประชาชนที่อยากให้เพิ่มความรุนแรงของกฎหมาย โดยกฎหมายก่อนหน้านี้ห้ามการให้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์แก่ผู้ขับขี่อยู่แล้ว แต่ไม่ได้ระบุบทลงโทษสำหรับผู้ฝ่าฝืน ภายใต้ข้อเสนอของสำนักงานตำรวจ ผู้ที่ให้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์แก่ผู้ขับขี่ได้ดื่ม อาจต้องถูกคุมขังเป็นเวลาถึง 5 ปี หรือถูกปรับสูงสุด 1 ล้านเยน [6] หรือ 8,800$ (เยน ต่อ ดอลลาร์สหรัฐฯ ช่วงเดือน ก.ย.2007) [7] ขณะที่รายได้เฉลี่ยต่อคนต่อปี (GDP per Capita) ของคนญี่ปุ่นในปี 2007 อยู่ที่ 43,882.8$ [8] นั่นเท่ากับ ประมาณ 1 ใน 5 ของรายได้ทั้งปี หรือ รายได้ 2.4 เดือน

ในวันครบรอบ 10 ปีของอุบัติเหตุ เพื่อนบ้านและเด็ก ๆ ได้อธิษฐานให้เด็ก 3 คน ที่หลุมฝังศพของพวกเขา ที่วัดมิโยโตกุเซน-จิ ในบริเวณที่มีรูปปั้นจิโซ 3 ตนยืนอยู่เพื่อรำลึกถึงเด็ก ๆ ศาลเจ้านี้ถูกสร้างขึ้นในปี 2007 หลังจากโศกนาฎกรรมและถูกตั้งชื่อว่า 'Jizo of sky, wind, and light' (Jizo คือพระพุทธรูปสไตล์ญี่ปุ่น) นักเรียน 66 คนจากโรงเรียนอนุบาลมาอิดาชิของจังหวัดฟุกุโอกะ มาแสดงความรำลึกที่วัด อาการิ โตโยต้า อายุ 6 ปี กล่าวว่า "ฉันภาวนาว่าผู้ใหญ่จะไม่ดื่มแล้วขับรถอีกต่อไป"

ขณะเดียวกัน ที่สถานีตำรวจ เจอาร์ ฮากาตะ และสถานีอื่น ๆ เจ้าหน้าที่ตำรวจภูธรจังหวัดฟุกุโอกะและเจ้าหน้าที่ของเมือง ได้แจกใบปลิวให้ผู้ขับขี่ เพื่อเรียกร้องให้ตระหนักถึงอันตรายของการเมาแล้วขับ ด้านนายกเทศมนตรีจังหวัดฟุกุโอกะ โซอิจิโร่ ทากาชิม่า กล่าวในงานแถลงข่าว "นี่คือวันที่พวกเรา ณ ที่ศาลาว่าการจะต้องไม่มีวันลืม เราจะไม่ปล่อยให้ความทรงจำนี้หายไป และไม่มีวันปล่อยให้อุบัติเหตุเช่นนี้เกิดขึ้นอีกเป็นอันขาด" [1] [4]



ที่มาแผนภูมิ: Cabinet Office, Government of Japan


เมื่อพิจารณาจากสถิติดังแผนภูมิ พบว่าหลังจากมีการตื่นตัวเรื่องโศกนาฏกรรมเมาแล้วขับในสังคมญี่ปุ่น (เส้นสีชมพู แสดงอัตราการตายจากเมาแล้วขับ, ส่วนเส้นสีฟ้า แสดงอัตราคนเมาแล้วขับ) เมื่อเปรียบเทียบปี 2006 กับ 2007 ‘อัตราการตาย’ จากอุบัติเหตุที่ก่อขึ้นโดยผู้เมาแล้วขับในญี่ปุ่นได้ลดลงเกิน 20% และมีแนวโน้มลดลงเรื่อย ๆ ไม่กลับไปสู่ระดับเดียวกับปี 2006 อีกเลย

และจากที่ได้กล่าวไปว่าโศกนาฏกรรมที่ฟุกุโอกะเมื่อปี 2006 ได้นำมาซึ่งกฎหมายเมาแล้วขับฉบับปัจจุบันของญี่ปุ่น คือฉบับที่ออกมาในเดือน ก.ย. 2007 ซึ่งมีรายละเอียดคร่าว ๆ ดังนี้ [9] [10]

เมาแล้วขับ (Driving While Intoxicated: DWI) ระดับแอลกอฮอล์ในเลือด (Blood Alcohol Content/Concentration: BAC) 0.08 ขึ้นไป  จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือ ปรับไม่เกิน 1 ล้านเยน (8,800 ดอลลาร์สหรัฐฯ) (เยน ต่อ ดอลลาร์สหรัฐฯ ช่วงเดือน ก.ย.2007) ขณะที่รายได้เฉลี่ยต่อคนต่อปี (GDP per Capita) ของคนญี่ปุ่นในปี 2007 อยู่ที่ 43,882.8$ [8] นั่นเท่ากับ ประมาณ 1 ใน 5 ของรายได้ทั้งปี หรือ รายได้ 2.4 เดือน  ส่วนกฎหมายเดิม จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือ ปรับไม่เกิน 5 แสนเยน (4,400$)

ขับขี่ภายใต้อิทธิพลของแอลกอฮอล์ (Driving Under the Influence: DUI) คือ ระดับแอลกอฮอล์ในลมหายใจ 0.15 มิลลิกรัม/ลิตร หรือ  ระดับแอลกอฮอล์ในเลือดระหว่าง 0.03 ถึง 0.07999 จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือ ปรับไม่เกิน 5 แสนเยน (4,400$) ส่วนกฎหมายเดิม จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือ ปรับไม่เกิน 3 แสนเยน (2,650$)

บทลงโทษสำหรับผู้ที่ไม่ได้ขับขี่ แต่ต้องมีส่วนรับผิดชอบด้วย  
  1. ให้คนที่ต้องขับขี่ดื่มแอลกอฮอล์หรือนั่งรถในฐานะ 'ผู้โดยสาร' ไปกับผู้ขับขี่ที่ดื่มแอลกอฮอล์ ถ้าผู้ขับขี่ถูกตรวจพบว่า DUI: ผู้ที่ให้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์แก่ผู้ขับขี่ หรือ 'ผู้โดยสาร' อาจถูกจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือ ถูกปรับไม่เกิน 3 แสนเยน (2,650$) และหากถูกตรวจพบว่า DWI: ผู้ที่ให้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์แก่ผู้ขับขี่ หรือ 'ผู้โดยสาร' อาจถูกจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือ ถูกปรับไม่เกิน 5 แสนเยน (4,400$) และ
  2. เอารถให้คนที่ดื่มแอลกอฮอล์มาแล้วไปขับโทษก็เหมือนดื่มเอง คือ หากผู้ขับขี่ถูกตรวจพบว่า DUI: ผู้ที่เอารถให้คนที่ดื่มฯมาแล้วไปขับ อาจถูกจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือ ถูกปรับไม่เกิน 5 แสนเยน (4,400$) DWI: ผู้ที่เอารถให้คนที่ดื่มมาแล้วไปขับ อาจถูกจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือ ถูกปรับไม่เกิน 1 ล้านเยน! (8,800$)
ปฏิเสธการเป่าแอลกอฮอล์ จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือ ปรับไม่เกิน 3 แสนเยน (4,400$)
ชนแล้วหนี จำคุกไม่เกิน 10 ปี หรือ ปรับไม่เกิน 1 ล้านเยน (8,800$)


โดย ฐานันดร ชมภูศรี