ปี 2001 คนญี่ปุ่น 370,000 คน ลงชื่อร้องเพิ่มโทษ 'เมาแล้วขับ' และ 'ให้เหล้า' ไม่ได้แค่เท่ากับแช่ง

กลางเดือน มิ.ย. 2016 ชาวญี่ปุ่นประมาณ 65,000 คน รวมตัวกันในสนามกีฬาที่เกาะโอกินาวา หลังลูกจ้างพลเรือนของกองทัพเรือสหรัฐอเมริกาที่มีฐานทัพอยู่ที่โอกินาวาถูกจับกุมข้อหาเมาแล้วขับจากอุบัติเหตุขับรถชนกับรถยนต์อีกคันแล้วชาวญี่ปุ่นบาดเจ็บ 2 คนที่โอกินาวา โดยก่อนหน้านั้นในเดือน พ.ค. ปีเดียวกัน ก็มีการจับกุมลูกจ้างพลเรือนของกองทัพเรือสหรัฐฯที่ก่อเหตุฆาตกรรมหญิงชาวโอกินาวาวัย 20 ปี หลังเธอหายตัวไปตั้งแต่ปลายเดือน เม.ย. ที่มาภาพ: stripes.com


เมื่อคนที่ไม่ได้เมา เสียชีวิตเพราะถูกคนเมาขับรถชน ก็ตามมาด้วยปรากฏการณ์ ‘เราจะไม่ทนอีกต่อไป!’ (Zero Tolerance) ในญี่ปุ่น ซึ่งเริ่มจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในเดือนพฤศจิกายน ปี 1999 ที่กรุงโตเกียว เมื่อรถบรรทุกที่คนขับเมาอย่างหนักได้ชนรถยนต์อย่างรุนแรง เป็นเหตุให้เด็ก 2 คน เสียชีวิต เหตุการณ์ต่อมาเกิดขึ้นในเดือนเมษายน ปี 2000 ที่จังหวัดคานางาวะ นักศึกษาระดับวิทยาลัย 2 คน เสียชีวิตจากการถูกรถชนโดยคนขับเมาแถมไม่มีใบขับขี่

ทั้งสองเหตุการณ์นี้ได้กระตุ้นให้คนญี่ปุ่นลุกขึ้นเรียกร้องครั้งใหญ่ ซึ่งได้ ‘สุกงอม’ ในปี 2001 คำร้องที่ลงชื่อโดยประชาชน 370,000 คนเพื่อเรียกร้องให้เพิ่มโทษข้อหาเมาแล้วขับ ถูกส่งให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม และต่อมาญี่ปุ่นจึงได้แก้ไขกฎหมายจราจรทางบกที่เพิ่มบทลงโทษสำหรับการเมาแล้วขับ โดยแก้ไขกฎหมายอาญาเพิ่มโทษสูงสุดสำหรับการขับขี่อันเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายจากโทษจำคุกสูงสุด 5 ปี เป็น 15 ปี โดยในเดือน มิ.ย. 2002 ได้เริ่มบังคับใช้กฎหมายจราจรทางบกฉบับใหม่ในขณะนั้น [1]

ข้อบังคับต่าง ๆ ของกฎหมายฉบับใหม่ ได้แก่ การลดเกณฑ์ปริมาณแอลกอฮอล์จากการเป่าลมหายใจของผู้ขับขี่จากไม่เกิน 0.25 เหลือไม่เกิน 0.15 มิลลิกรัม/ลิตร (=ไม่เกิน 0.03% ของแอลกอฮอล์ในเลือด) และเพิ่มบทลงโทษ คือ ค่าปรับเพิ่มขึ้นจากไม่เกิน 5 หมื่นเยน เป็น 5 แสนเยน (425 เป็น 4,250 ดอลลาร์สหรัฐฯ อัตราแลกเปลี่ยนช่วง มิ.ย. 2002)  ซึ่งสูงกว่าเงินเดือนเฉลี่ยในขณะนั้นของญี่ปุ่นสำหรับผู้ที่จบมหาวิทยาลัย ยิ่งไปกว่านั้น กฎหมายใหม่ไม่ได้ครอบคลุมเพียงผู้เมาแล้วขับ แต่ยังรวมถึงผู้ที่ให้เครื่องดื่ม
แอลกอฮอล์แก่ผู้ขับขี่ และผู้ที่นั่งรถไปกับผู้ขับขี่ที่เมาอีกด้วย [2]

แม้การแก้ไขกฎหมายครั้งนั้น ยังไม่ได้ระบุบทลงโทษแก่ผู้ที่ให้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์แก่ผู้ขับขี่ [3] แต่ญี่ปุ่นได้เผยแพร่กฎหมายใหม่นี้ในหลายช่องทาง รวมถึงในสื่อกระแสหลัก ผลก็คือสัดส่วนของผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตทางถนน เมื่อแยกเอาเฉพาะที่เกี่ยวกับแอลกอฮอล์ ก่อน-หลัง กฎหมายฉบับใหม่ เปรียบเทียบระหว่าง มิ.ย.-ธ.ค. 2001: (ก่อน) กับ ช่วงเดียวกันปี 2002: (หลัง) ซึ่งพบว่าผู้บาดเจ็บจากเมาแล้วขับลดลง 27%, ผู้เสียชีวิตจากเมาแล้วขับลดลง 26.7% [2]


อ้างอิง
[1] US National Library of Medicine - Onset of a Declining Trend  Fatal Motor Vehicle Crashes Involving Drunk-driving in Japan
[2] Harvard University - The Effectiveness of a New Law to Reduce Alcohol-impaired Driving in Japan
[3] The Japan Times - Halting drunk drivers


โดย ฐานันดร ชมภูศรี